Bebeklerin burun tıkanıklıkları çok sık karşılaşılan bir durumdur. Herhangi bir sağlık sorunu belirtisi olmadan da yaşanabilir. Burun tıkanıklıkları başka sağlık sorunlarına bağlı da gerçekleşebilir. Vu nedenle yaşanan burun tıkanıklığı tespit edilip uygun tedavi geliştirilmelidir. Bebeğin rahatlıkla soluması hayati açıdan da önemlidir.
Bebeklerde Burun Tıkanıklığı Nedir?
Bebeklerde burun tıkanıklığı, üst solunum yollarındaki mukus birikmesi olarak gözlemlenir. Genellikle virüs veya bulunulan ortamın havasından kaynaklı olabilmektedir. Herhangi bir hastalık belirtisi olmadan da gelişebilir. Yenidoğan döneminden itibaren sıklıkla karşılaşılan hafif tıkanıklıklar bebekler için endişe verici değildir. Bebeklerin akciğerlerinin henüz tam anlamıyla hava dolmaması, hava yollarının çok küçük olması burun tıkanıklıklarının temel nedenlerindendir. Genellikle dışarıdan müdahale ile tıkalı burundaki mukusun temizlenmesine ihtiyaçları olur.
Bebeklerde burun tıkanıklıkları dolaşım ve buna bağlı burun akıntısına, nefes almaya gayret etmesine ve yavaş nefes almasına hatta beslenme zorluklarına neden olabilir. Bu durumlarda normalden daha yavaş nefes aldığı gözlemlendiğinde derhal doktora danışılması önem taşır.
Bebeklerde Burun Tıkanıklığı Neden Olur?
Bebekler genellikle yeni doğan döneminden itibaren dünyaya ve bulundukları ortama alışma süreci geçirirler. Bulundukları ortamdaki tozlu ve kirli hava, sigara dumanı, virüs gibi bir çok neden solunum yollarında tahrişe neden olur. Burun yapısı gereği bu maddeleri uzaklaştırmak adına burunda mukus salgılar ve burunda biriken mukus ile burun tıkanıklığı gerçekleşir. Burun tıkanıklıkları hafif seyrettiğinde serum fizyolojik gibi ufak müdahalelerle hızlıca düzelirken bazı burun tıkanıklık nedenleri bir burun iltihabına, üst solunum yolu hastalığına bağlı olarak gerçekleşebilir. Bebeklerde burun tıkanıklıkları nedenleri bulunan mevsim koşullarına bağlı da değişebilir. Bebeklerde burun tıkanıklıkları nedenleri şöyle sıralanabilir:
- Kuru hava
- Kirli hava
- Burunda doğuştan gelen bir kemik eğriliği ya da kıkırdak eğriliği
- Evde bulunan hasta bireyler
- Sigara dumanı,
- İklim koşullarına bağlı hava
- Parfüm gibi tahriş edici dış etkenler
Hastalığa bağlı gelişen burun tıkanıkları ise genellikle:
- Burun iltihabı
- Akciğer iltihaplanması
- Astım
- Geçici taşipne
- Zatürre
- RSV
- alerji
- Soğuk algınlığı
- Reflü
Bebeklerde Burun Tıkanıklığı Belirtileri
Bebeklerin ilk dönemlerinde yaşanan burun tıkanıklıkları kuru hava ya da kirli havaya, bulunduğu ortmdaki tozu soluması gibi sebeplerden olabilir. Akciğerleri ile ilgili endişe eden anne ve babaların ilk aşamada gözlem yapması önerilir. Bebeğin burun tıkanıklığı kolaylıkla çözülebiliyor, bebekte bir hastalık belirtisi gözlemlenmiyorsa normal ve hafif bir burun tıkanıklığı yaşaması olasıdır. Burun tıkanıklığına bağlı belirtiler durumun şiddetini ve ciddiyetini gösterir. Bu belirtiler şöyle gözlemlenir.
- Hızlı ya da nefes alma eğilimi,
- Hırıltılı solunum
- Hırıltılı göğüs
- Horlama
- Yemek yemede zorluk
- Meme reddi
- Yemek sırasında nefes alamamasından dolayı tıkanma refleksi
- Ağızdan nefes alma eğilimi
- Burunda mukus birikintisi
- Öksürük
- Burun akıntısı (koyu kıvamlı)
- Burun çekme eğilimi
Bebeklerde Burun Tıkanıklığı Tedavisi
Bebeklerde burun tıkanıklıkları nedenlere bağlı olarak değişebilir. Çoğu burun tıkanıklıkları evde uygulanabilen yöntemler ile hafifletilebilir. Soğuk algınlığı gibi nedenlere bağlı burun tıkanıklıkları dahi ufak çözümlerle doktor önerisi ile hızlıca çözülebilir. Evde uygulanabilecek bazı yöntemler şöyledir:
Burun aspiratörleri
Bebekler için tasarlanan burun aspiratörleri doktor önerileriyle alınması tavsiye edilirken, çoğu annenin bebekler için hazırladığı çantalarda bu ürün bulunur. Burundaki mukus aspire edilerek bebeğin rahatlaması sağlanır.
Besleme
Yenidoğan bebeklerde yeterli beslenme bebeğin bezinin ne sıklıkla ıslandığına göre anlaşılabilir. Bezin değiştirilme sıklığını takip ederek bu durumu gözetim altında tutmak mümkündür. Yenidoğan bebekler en az 4-6 saatte bir tuvaletini yapabilir. Hastalık durumuna bağlı yeterli beslenememe vücudunda dehidrasyon açığını yani susuzluğa neden olabilir. Bu durumda doğrudan doktora danışılmalıdır.
Bakım
Bebeklerin bir virüse bağlı gelişen burun tıkanıklıklarının en önemli tedavisi bakım rutinlerinden geçer. Emzirilmesi, uyuması gibi basit eylemler bile bebeklerin bu süreci hızlıca atlatmalarında önemlidir.
Banyo, nemlendirici ve buhar
Bebekler için uygun sıcaklıkta hazırlanmış banyo ile birlikte buharlı ortam oluşturulması bebeğin banyo yaparken bebeğin burun tıkanıklığını yumuşatarak rahat çözülmesine ve kolay nefes almasına yardımcı olur. Nemlendiriciler ortamında belirli aralıklarda uyku rutinleri oluşturabilir.
Bebek burun serumları
Bebekler için üretilen doktorların önerdiği burun nemlendirici serumlar mukusun gevşemesine destek olur.
Masaj
Bebeklerin burun kemeri, kaşlar, elmacık kemikleri ve saç çizgilerine başın altı ile birlikte hafif bir bası ile masaj yapılması burun tıkanıklıklarını açabilir, bebeğin rahatlamasını sağlayabilir.
Ev içindeki hava kalitesi
Bebeklerde burun tıkanıklıkları bulunduğu ortamın genellikle hava koşullarıdır. Burun tıkanıklığı yaşanmaması için ev içindeki hava kalitesi artırılmalıdr. Evi düzenli havalandırmak, toz akarlarından ve bağlı alerjilerin gelişmesini önlemek için süpürmek kolay ve etkili yöntemlerdendir. Alerjik bebeklerin olduğu ortamlarda hava temizleyiciler kullanılabilir. Bebekli ortamlarda sigara gibi tetikleyici ürünler kullanılmamalıdır.
Tıbbi tedavi
Tüm önlemlerin sonucunda bebeğin burun tıkanıklığı devam ediyorsa, doktor kontrolünde tıbbi tedavi desteği gerekebilir. Bebeğin yaşadığı burun tıkanıklığının nedeni bir anatomik durumdan kaynaklanıyorsa, doğuştan yaşanan bu sorun için ameliyat gerekebilir.
Bebeklerde Burun Tıkanıklığı İle İlgili Sıkça Sorulan Sorular
Bebeklerde burun tıkanıklıkları en hızlı nasıl düzelir?
Bir hastalığa ya da doğuştan gelen anatomik bir soruna bağlı değilse, normal bir burun tıkanıklığı uygulanan yöntem ile birkaç gün içerisinde düzelebilir.
Burnu tıkalı bebeka hangi pozisyonda uyutulmalıdır?
Bebekler özellikle yenidoğan döneminde en rahat ettikleri pozisyonda yatırılmalıdır. Rahatılması için yastık gibi önemler alındığında başka ciddi sağlık problemlerine ortam sağlayabilir.
Bebeklerin burun tıkanıklığı ne zaman tehlikelidir?
Bebeklerde nefes alırken yavaşlama ya da hırıltı ve yemek yemede zorluktan kaynaklı iştahsızlık gözlemleniyorsa derhal doktorla iletişime geçilmelidir.
